Aug 122012
 

Hôm nay mình sẽ giới thiệu với các bạn yêu thích điện tử một mạch điện tử có khả năng ứng dụng được vào thực tế cuộc sống của chúng ta.

Đó là mạch nguồn ổn áp có thể điều chỉnh được điện áp ngõ ra. Với mạch điện có ở sơ đồ bên dưới, nếu các bạn dùng biến áp 220/15 VAC (nghĩa là biến áp từ 220VAC xuống 15VAC) thì các bạn có thể chỉnh được điện áp ra dao độngBài 41: Mạch tạo dao động.. Xem thêm ... » trong khoảng từ 3VDC đến 18VDC.

Khả năng ứng dụng của mạch này rất rộng, sau khi thi công thành công, đóng gói lại (cho vào hộp) các bạn có thể dùng nó để làm bộ nguồn phục vụ cho các thí nghiệm của mình sau này, hoặc dùng để làm bộ nguồn phục vụ công tác sửa chữa v.v..

Ở đây mình chỉ giới thiệu đến các bạn sơ đồ nguyên lý (đảm bảo mạch chạy 100%), còn cách thi công thế nào là tùy thuộc vào ý tưởng của mỗi bạn, có thể bạn sẽ vẽ mạch in lên tấm đồng rồi rửa, có thể bạn sẽ dùng mạch in đa năng, có thể bạn sẽ cắm linh kiện lên test-board rồi thử mạch… Nhưng mình khuyên các bạn hãy làm một mạch in chất lượng để đảm bảo có thể dùng được lâu dài sau này.

Đây là sơ đồ mạch: nếu nhìn hình không rõ bạn có thể lưu hình về máy tính để xem cho rõ hơn.

 

 Mạch Ứng Dụng Thực Tế: Nguồn ổn áp điều chỉnh được điện áp ra.

Giải thích mạch điện và hướng dẫn thi công (cái này mình viết cho những bạn có ít kiến thức về điện tử):

+ J2 : là jăck cắm để lấy nguồn AC từ biến áp vào mạch điện, các bạn có thể xem J2 là cuộn thứ cấp của biến áp. Ở đây mình khuyên các bạn nên dùng biến áp 15VAC, 2Hướng dẫn quét led ma trận với 8951 và IC thanh ghi dịch nối tiếp 74HC595 hoặc 6B595. Xem thêm ... » đường AC1, AC2 là 2 đường hànQUY PHẠM KỸ THUẬT TRONG AN TOÀN XÂY DỰNG. Xem thêm ... » vào 15VAC ra của biến áp.

+ D12, D13, D14, D15: là cầu đi-ốt (diodeBài 26: Diode bán dẫn.. Xem thêm ... »), các bạn dùng loại 1N4007, diode này tùy theo tải và tùy theo Transitor Q3 mà ta dùng cho phù hợp, tuy nhiên ở đây nếu bạn dùng mạch cho việc học tập nghiên cứu thì dùng 4007 là được rồi (cái này cũng phù hợp với Q3 là D718).

+ C14 là tụ sứ và có trị số là 104 (hay còn gọi là tụ .1Làm quen với vi điều khiển 89X51. Xem thêm ... » – đọc là chấm 1), tụ này không có cực tính, mắc chiều nào cũng được.

+ C11 là tụ hóa, có trị số 1000uF (đọc là microBài 23: Loa - Micro - Relay (Rơle). Xem thêm ... » Fara), bạn có thể lấy trị số 2200uF hoặc 4700uF đều được (khuyến khích dùng 4700uF). Tụ này có phân biệt cực tính chân âm và dương, bạn chú ý, mắc ngược cực có thể gây nổ tụ. Trên sơ đồ ký hiệu chân thẳng là chân dương (+), chân cong là âm (-). Bạn hãy đọc lại các bài viết cũ trên hocdientu để hiểu rõ hơn, mình có nói rất rõ về tụ điện.

+ D7 là diode ZenerBài 26: Diode bán dẫn.. Xem thêm ... » 3V, cách mắc như sơ đồ.

+ C17 là tụ hóa 10uF.

+ Tất cả các điện trở trong mạch đều dùng loại có công suất 1/4W (0Làm quen với vi điều khiển 89X51. Xem thêm ... ».25W)

+ R37: là biến trở VOLUME, ở đây trên sơ đồ dùng trị số 100K đó là loại biến trở nhỏ chỉnh bằng tua-vít, bạn hãy thayThầy Lê Bá Khánh Trình. Xem thêm ... » R37 bằng biến trở VOLUME 50K hay dùng trong các AmpliBảng tra cứu Mosfet thông dụng. Xem thêm ... » để dễ dàng cho ta điều chỉnh. Khi lắp ráp, trước khi cấp điện thử mạch, hãy chỉnh R37 về vị trí giữa, rồi hãy cấp điện và điều chỉnh biến trở R37 và dùng đồng hồ VOMBài 9: Hướng dẫn đo điện áp một chiều DC. Xem thêm ... » để đo sự thay đổi ở điện áp ra V-OUT so với mass. Thông thường khi ta điều chỉnh thì khi ta vặn theo chiều kim đồng hồ sẽ là tăng và ngược chiều kim đồng hồ là giảm, nếu bạn lắp xong mà bạn điều chỉnh bị ngược so với thông thường thì bạn hãy đảo vị trí của 2 chân phía ngoài của biến trở VOLUME (biến trở VOLUME có 3Ứng dụng: Thiết kế quang báo cho các bóng đèn công suất lớn dùng 8951. Xem thêm ... » chân, chân giữa ứng với chân có mũi tên trên sơ đồ).

+ Q3 là Transitor công suất D718, con này cho dòng ra tối đa đến 8A (theo datasheet), transistorBài 41: Mạch tạo dao động.. Xem thêm ... » D718 khi hoạt động có tải sẽ nóng đến rất nóng, cho nên bạn nên lắp miếng nhôm giải nhiệt cho nó đề phòng bị cháy, và bạn chỉ nên cho nó hoạt động tối đa ở mức 3-5A thôi nhé, vì đối với các mạch công suấtBảng tra cứu Mosfet thông dụng. Xem thêm ... » sẽ hoạt động ổn định nhất nếu nó hoạt động ở khoảng 2/3 công suất tối đa (8A là dòng mà D718 sẽ bị đứt). Có thể tăng công suất cho mạch bằng cách thay thế D718 bằng 2N3055 (chịu được tối đa 15A), tất nhiên khi đó phải thay 4Mạch ứng dụng: Mạch khuếch đại âm thanh dùng IC TDA2003.. Xem thêm ... » diode D12, D13, D14, D15 bằng loại 1N5408.

+ Một lưu ý quan trọng nữa là đường mạch, những đường mạch có dòng điện lớn chạy qua, bạn nên gia cố bằng các đường mạch in to bản, hoặc gia cố bằng dây đồng hàn cặp theo đường mạch (nhớ hàn nhanh tay và chắc chắn, nếu dí mỏ hàn lâu quá sẽ bị bong tróc mạch in, và chết linh kiện), ở trong mạch này thì các đường mạch có liên quan đến cực C và E của transistor Q3 sẽ có dòng điện lớn chạy qua (nhìn trên sơ đồ là 2 đoạn thẳng chạy từ trái sang phải được liên kết bởi Q3 nằm ở phía trên cùng của mạch điện).

Lưu ý quan trọng khi hàn: khi hàn mạch điện, hàn chân linh kiện, hút chì hay các thao tác khác liên quan đến hàn… bạn nên chú ý đến nguyên tắc 2 s (2 giây đồng hồ): tuyệt đối không dí mỏ hàn vào các mối hàn lâu quá 2 s đồng hồ, vì như vậy có thể làm chết linh kiện, hoặc bong tróc mạch in. Muốn làm được như vậy thì thao tác phải nhanh, gọn, mỏ hàn phải đủ nóng (đủ nóng chứ không phải là quá nóng), đầu mỏ hàn phải sạch. Bạn nên dùng các loại mỏ hàn 40W, đó là độ nóng vừa đủ để dùng, đừng nên dùng các loại mỏ hàn 60W trở lên sẽ rất nóng, ảnh hưởng đến tuổi thọ của linh kiện.

Có vấn đề gì trong việc thi công mạch, bạn cứ comment, mình sẽ giải đáp. (3047)

pixel Mạch Ứng Dụng Thực Tế: Nguồn ổn áp điều chỉnh được điện áp ra.
  

Bài liên quan:

  20 Responses to “Mạch Ứng Dụng Thực Tế: Nguồn ổn áp điều chỉnh được điện áp ra.”

  1. a cho e hỏi, cục sạc điện thoại chỉ số 5v 0,5a mình có thể tăng cường độ dòng lên được không hả a, và bằng cách nào hả anh, tối đa là bao nhiêu hả a
    thank a

    • không thể tăng được em ơi, do bên trong nó biên áp xung đã được tính toán và quấn dây để cho ra dòng điện như thế nên không thể thay đổi được, nếu thay đổi thì phải đổi cả cuộn biến áp xung (đây là 1 việc rất phức tạp) và con transistor công suất bên trong.

  2. mình muốn làm mạch điều chỉnh điện áp từ 5v đến 24v cho dòng từ 3 đến 5A thì fai làm như thế nào? giúp mình nhé

    • bạn thực hiện mạch giống mạch này, Q3 thay bằng transistor 2N3055 (nhớ lắp tản nhiệt), biến áp thay bằng biến áp loại 220/24 VAC 8A.
      PS: hình như bạn chưa đọc kỹ bài này thì phải, nếu bạn đọc kỹ bạn sẽ tự có câu trả lời cho yêu cầu này của bạn mà không cần phải comment để hỏi. học kỹ thuật hãy chịu khó một chút nhé bạn.
      Thân mến.

  3. mình muốn làm 1 bộ nguồn ra 24v / 20a cho dàn đèn , nhưng ko muốn làm bằng BA thường vì còng kềnh quá . Vậy bạn có thể giúp mình bằng bộ nguồn điện tử được ko ? nếu được thì cho mình xin sơ đồ mạch và chi tiết linh kiện . Xin cảm ơn trước !

    • bộ nguồn như bạn nói là 1 cái inverter với công suất rất lớn, biến áp xung để làm nguồn đó nặng cũng phải chục kg, chỉ riêng tiền dây đồng để quấn cái biến áp đó cũng khá bộn tiền chưa nói đến vấn đề kỹ thuật quấn, và phần board mạch công suất trên thị trường cũng có giá khoảng mười mấy triệu 1 cái, như vậy cũng đủ để thấy sự phức tạp của 1 mạch như thế này, đó là chưa kể 1 cái bình accu ít nhất là 24V 20AH (bình đó cũng tầm chục triệu). Nếu có 1 sơ đồ như vậy thì bạn cũng khó có thể thi công thành công được (nếu bạn làm được thì những cty bán UPS như SANTAK sẽ hết đất sống).
      Mạch bên trên cũng có thể thi công bộ nguồn 24V 20A, bạn chỉ cần tăng biến áp lên khoảng 25A, sử dụng sò chịu được dòng 20A (có thể dùng 2 con 2N3055) là được thôi.

  4. AD có thể cho mình biết nguyên lý hoạt động của mạch và nhiệm vụ từng khối trong mạch đuợc không?cảm ơn ad rất nhiều. Mong ad pm lại mình sớm nhé.

    • Đây là mạch ổn áp bằng Transistor rất cơ bản và thông dụng đó bạn. Mình xin giải thích vắn tắt về nguyên lý của mạch như sau:
      + Transistor Q3 là trans công suất ổn áp ra, điện áp ra được lấy ở cực E còn điện áp vào được lấy ở cực C của nó. Transistor Q4 được mắc phức hợp (mắc Darlington) nhằm tăng hiệu quả của Q3. Điện áp ra Vout chính là điện áp ra tại cực E (Ve) của Q3.
      + Điện áp ra ổn áp phụ thuộc và điện áp tại cực B của Q4 (gọi là điện áp lấy mẫu) được quyết định bởi Diode Zener lấy mẫu D7 và transistor Q5. Như vậy điện áp ra Vout có thể tính theo công thức sau:
      Vout = Vb(Q4) – [Vbe(Q4) + Vbe(Q3)]
      trong đó: Vb(Q4) : là điện áp lấy mẫu = Vzener nếu Q5 dẫn bão hòa
      Vbe(Q4) = Vbe(Q3) = 0.6V nếu là Transistor Silic (C1815,C828,D718,…)
      + Điện áp ra ổn áp Vout sẽ càng tăng nếu transistor Q5 dẫn càng yếu, ta sẽ chỉnh được mức độ dẫn của Q5 thông qua biến trở R37 (chính là biến trở chỉnh điện áp ra).

      • cam on rat nhieu.hi

      • tại sao Vb(Q4)= Vzener khi Q5 dẫn bão hòa. vì khi Q5 bão hòa thì Vce = 0.2 ( gần bằng thui).vây thì Vb(Q4) bằng điện áp nguồn (Vcc) chứ. kiến thức mình còn non, mong bạn chỉ giáo dùm.

        • Học Điện Tử

          khi Q5 dẫn bão hòa ta có thể xem như Vce(Q5)= 0V (do theo bạn nói Vce = 0.2V không đáng kể). Vậy ta áp dụng định luật Ohm cho đoạn mạch nối tiếp gồm R34, zener, mối nối ce Q5 như sau:
          Vcc= V(R34) + Vce(Q5) + Vzener
          < => 12V = V(R34) + 0V + 3V
          => V(R34) = 12V – 3V = 9V

          Mà V(R34) = Vcc – Vb(Q4)
          => Vb(Q4) = 12V – 9V = 3V = Vzener

          Bạn có thể thực nghiệm điều này bằng cách lắp mạch lên test board để kiểm tra.

      • cho mình hỏi một chút. cho Vcc=12V đi
        khi mà Q5 dẫn rất yếu( gần bằng 0V do vặn biến trở). Lúc này V(R34)=9V dẫn đến Q4 đẫn bão hòa Ve(Q4)=Vc(Q4)=Vcc.
        tương tự cho Q5. Ve(Q5)=Vcc= Vout=12V
        theo mình hiểu là như thế. nhưng bạn nói Vout= Vb(Q4) -[Vbe(Q4) + Vbe(Q3)] = 9V. chỗ này mình vẫn còn thắc măc

  5. Chào anh em đọc bài của bạn thấy hay lắm anh giải thích rỏ ràng em làm bên đtdd nhưng điện tử cơ bản còn mù mờ muốn đi học lại để nắm vửng gốc rể nhưng thời gian và tiền bạc hạn hẹp.Qua cái mạch đó mình muốn mác thêm đồng hồ đo vol và A để dể dàng biết được dòng và cường độ.Hảy cho mình lời khuyên từ bản thân bạn mình phải cố gắng bao lâu để nắm vửng đtcb ráp và sửa chửa các mạch điện đơn giản.Chúc bạn suúc khỏe và có những bài viết chất lượng.

    • nếu em muốn nắm vững về điện tử cơ bản thì em có thể đọc lại các bài viết cũ trên hocdientu từ các bài đầu tiên em nhé, em có thể đọc từ bài số 1, ở đây các bài viết đều rất chi tiết và dễ hiểu, có minh họa bằng hình ảnh động rất rõ ràng. không hiểu ở đâu em cứ comment vào ngay bên dưới bài viết đó, anh sẽ giải thích ngay khi thấy comment.
      thân mến.

  6. cảm ơn sơ đồ nguyên lí của bạn. rất hay, minh muốn hoi : thay vi dùng 4 diode minh dung cau diode 3a vậy cai nào tốt hơn, về phần tụ lọc nguồn và chinh luu minh hiều rồi. chi thắcmatcws la ơ các transistor, và zẻner. công thức tinh như thế nào. minh sử dụng biến áp, 15v, 3a, vậy Vout là bao nhiêu và dòng điện sẽ là bao nhiêu . thân mến cảm ơn ban

    • Xin lỗi vì trả lời bạn hơi chậm, do mình cũng bận nhiều việc. Xin trả lời bạn như sau:
      Cái cầu diode mà bạn nói thật ra nó cũng có cấu tạo từ 4 con diode rời ở bên trong, có điều nó đưa ra chỉ có 4 chân để ta tiên làm mạch in, tất nhiên tác dụng của nó cũng như nhau, nhưng dựa trên kinh nghiệm thực tế về hiệu suất cũng như về vấn đề tản nhiệt thì ta dùng 4 diode rời ở cùng công suất (như cùng 3A hay 5A) sẽ hiệu quả hơn.
      Cách chọn công suất của diode và sò công suất Q3 thì mình cũng có nói rõ ở trên đó là tùy thuộc vào biến áp: nếu dùng biến áp 3A thì dùng sò và diode 3A, tuy nhiên để đạt hiệu quả cao nhất và độ bền linh kiện được tốt nhất thì ta nên chọn dòng cho sò và diode chỉnh lưu cao hơn của biến áp
      khoảng 130-150%, VD: nếu chọn biến áp 5A thì chọn sò và diode chỉnh lưu có dòng từ 6A đến 8A, tất nhiên càng cao sẽ càng tốt nhưng sẽ gây lãng phí.

  7. bạn cho mình hỏi cái chân mass trên mạch khi thiết kế có phải vẽ ra trên mạch ko ? mình ko rành cho lắm :). thsk bạn

  8. ak. hiểu rồi. Lúc này Vb(Q4)= 12V ko phải 9V

 Leave a Reply

(required)

(required)

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
 

Có thể bạn cũng thíchclose